English
Japanese
Chinese
Korean
Trước làn sóng thanh tra thuế đang siết chặt vào chi phí nhân sự thuê ngoài từ đơn vị cung cấp thứ ba, Lao động thuê ngoài tại Việt Nam đang trở thành chủ đề pháp lý được nhiều doanh nghiệp FDI đặc biệt quan tâm. Công ty TNHH Tư vấn & Kiểm toán Anh (ACAC) đã tổ chức buổi hội thảo chuyên đề dành cho lãnh đạo doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM), giải đáp toàn diện các vấn đề pháp lý và thuế xoay quanh mô hình này.
Buổi hội thảo xoay quanh thông điệp cốt lõi: chi phí lao động thuê ngoài chỉ được cơ quan thuế chấp nhận khi thỏa mãn đồng thời hai lớp điều kiện – hợp pháp về lao động và đủ điều kiện thuế – và được ACAC triển khai theo ba phần nội dung chính.
Nguyên Lý Hoạt Động Của Lao Động Thuê Ngoài Tại Việt Nam
Cho thuê lại lao động về bản chất là quan hệ ba bên, không phải hợp đồng lao động thông thường: doanh nghiệp cho thuê ký hợp đồng lao động, trả lương và đóng bảo hiểm xã hội, còn doanh nghiệp thuê lại chỉ điều hành công việc hằng ngày mà không trực tiếp ký hợp đồng với người lao động.
Những điều kiện pháp lý bắt buộc doanh nghiệp cần nắm rõ:
Hoạt động cho thuê lại lao động chỉ hợp pháp trong phạm vi 20 công việc tại Phụ lục II Nghị định 145/2020/NĐ-CP.
Thời hạn thuê lại tối đa 12 tháng cho mỗi người lao động.
Bên cho thuê bắt buộc có giấy phép hoạt động cùng khoản ký quỹ 2 tỷ đồng.
Từ 01/7/2026, cơ chế quản lý chuyển từ cấp phép sang tự đáp ứng điều kiện kết hợp thông báo theo Nghị quyết 66.18/2026, dù danh mục 20 công việc không thay đổi.
Một điểm quan trọng doanh nghiệp cần phân biệt rõ là cho thuê lại lao động khác với thuê khoán/dịch vụ nhân lực – hai hình thức có cách xử lý thuế khác nhau, và sự nhầm lẫn giữa chúng chính là nguyên nhân phổ biến gây rủi ro khi thanh tra thuế.
Năm Nhóm Rủi Ro Pháp Lý Khi Sử Dụng Lao Động Thuê Ngoài
ACAC phân tích chi tiết các nhóm rủi ro pháp lý lao động thuê ngoài mà doanh nghiệp có thể gặp phải:
- Rủi ro từ hợp đồng: sai danh mục công việc, vượt thời hạn 12 tháng, thiếu nội dung bắt buộc theo Điều 55 Bộ luật Lao động, hoặc thuê từ đơn vị không có giấy phép.
- Rủi ro nghĩa vụ thuế và bảo hiểm xã hội: phát sinh khi bên cho thuê không tuân thủ nghĩa vụ kê khai, đóng bảo hiểm cho người lao động.
- Trách nhiệm liên đới: bên thuê lại vẫn phải chịu trách nhiệm về an toàn lao động, tai nạn nghề nghiệp, nợ lương và bảo hiểm xã hội dù không ký hợp đồng trực tiếp với người lao động.
- Rủi ro thuế thu nhập doanh nghiệp và VAT: chi phí có thể bị loại và thuế giá trị gia tăng bị từ chối khấu trừ theo điều kiện mới áp dụng từ 2025.
- Chế tài xử phạt: xử phạt hành chính, thu hồi giấy phép, truy thu thuế kèm lãi chậm nộp.
Sai sót ngay từ khâu hợp đồng thường kéo theo đồng thời cả rủi ro lao động lẫn rủi ro thuế, với mức độ cao nhất tập trung ở doanh nghiệp sản xuất và các hợp đồng dài hạn, giá trị lớn.
Giải Pháp Thực Tiễn Cho Doanh Nghiệp Theo Từng Giai Đoạn
Giai đoạn 2020 – 2024
Doanh nghiệp nên rà soát nội dung công việc thực tế, cấu trúc chi trả và hồ sơ pháp lý của bên cho thuê, đồng thời chuẩn bị hồ sơ chứng minh chi phí thực tế phục vụ sản xuất kinh doanh. ACAC cũng nêu quan điểm chuyên môn rằng Nghị định 320/2025/NĐ-CP chỉ hiệu lực từ 2025 nên chưa có căn cứ hồi tố cho giai đoạn trước đó, dù vậy doanh nghiệp vẫn cần hồ sơ vững chắc để chủ động giải trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
Giai đoạn từ 2025 trở đi
Khuyến nghị bao gồm:
Chọn đúng hình thức hợp đồng phù hợp với bản chất công việc thực tế.
Tham vấn chuyên môn trước khi ký hợp đồng thuê ngoài dài hạn, giá trị lớn.
Tham gia cùng hiệp hội kiến nghị sửa đổi Nghị định 145/2020 để mở rộng danh mục công việc được phép thuê lại lao động.
ACAC khẳng định vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp qua bốn hoạt động cụ thể: rà soát tuân thủ, xây dựng hồ sơ bảo vệ chi phí, tư vấn hợp đồng và cấu trúc chi phí, cùng hỗ trợ giải trình khi làm việc với cơ quan thuế.
Hai Lớp Điều Kiện Quyết Định Chi Phí Lao Động Thuê Ngoài Có Được Khấu Trừ
1. Hợp pháp về lao động – đúng danh mục công việc, thời hạn, giấy phép theo quy định.
2. Đủ điều kiện thuế – hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp lệ theo pháp luật thuế.
Thiếu một trong hai lớp điều kiện này, dù hồ sơ kế toán đầy đủ đến đâu, chi phí vẫn có nguy cơ bị loại khi thanh tra. Giai đoạn chuyển tiếp 2025 – 2026 được đánh giá là thời điểm có nhiều thay đổi nhất về khung pháp lý, nên việc chủ động rà soát, chuẩn hóa hồ sơ và xây dựng lập luận bảo vệ ngay từ bây giờ sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể rủi ro về sau.
ACAC – Đơn Vị Tư Vấn Đồng Hành Cùng Doanh Nghiệp KOCHAM
Với kinh nghiệm tư vấn thuế, kế toán, kiểm toán cho cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, ACAC sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp thành viên KOCHAM trong việc rà soát tuân thủ, xây dựng hồ sơ chứng minh chi phí và tư vấn giải pháp phù hợp với đặc thù vận hành của từng doanh nghiệp.