Bản tin Thuế và Tài chính tháng 7 năm 2026

ACAC – Bản tin Thuế và Tài chính Tháng 07/2026

Loạt nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực, cập nhật quy định chủ sở hữu hưởng lợi doanh nghiệp

Tại Công ty TNHH Tư vấn và Kiểm toán Anh (ACAC), chúng tôi luôn coi trọng việc cập nhật chính sách và cung cấp tri thức chuyên môn chuẩn xác, giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định tài chính hiệu quả, tuân thủ quy định và thích ứng linh hoạt trong bối cảnh chính sách thay đổi.

Tháng 7/2026 ghi nhận một loạt nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026) được ban hành gần như đồng thời — từ đăng ký thuế, giao dịch liên kết, đến mức xử phạt vi phạm. Đáng chú ý, quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cũng được cập nhật, ảnh hưởng đến nghĩa vụ minh bạch thông tin sở hữu của hầu hết doanh nghiệp có tư cách pháp nhân. Bản tin tháng 07/2026 của ACAC tổng hợp những điểm mới đáng chú ý nhất, giúp Quý doanh nghiệp kịp thời cập nhật và điều chỉnh phù hợp.

Hướng dẫn và cập nhật chính sách thuế

1. Quản lý thuế và đăng ký thuế

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/7/2026, kèm theo các quy định chuyển tiếp quan trọng: hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế trước 01/7/2026 tiếp tục áp dụng mẫu biểu cũ; các quyết định, thông báo của cơ quan thuế ban hành trước ngày Thông tư có hiệu lực vẫn được thực hiện theo nội dung đã ban hành cho đến khi hết hiệu lực; hồ sơ hoàn thuế, miễn giảm thuế đã được tiếp nhận nhưng chưa giải quyết xong tiếp tục xử lý theo thủ tục cũ trong hầu hết trường hợp. Cùng ngày, Bộ Tài chính cũng ban hành Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định về đăng ký thuế, kèm theo 21 mẫu biểu đăng ký thuế mới áp dụng cho từng nhóm đối tượng: tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân, nhà thầu nước ngoài, nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử, cơ quan ngoại giao… Doanh nghiệp nên rà soát để sử dụng đúng mẫu biểu khi có phát sinh thủ tục đăng ký hoặc thay đổi thông tin thuế.

2. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – giao dịch liên kết

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026. Nghị định quy định cụ thể phương pháp so sánh giá giao dịch liên kết với giá giao dịch độc lập: giá sản phẩm trong giao dịch liên kết phải được điều chỉnh theo giá giao dịch độc lập nếu không có khác biệt trọng yếu về đặc tính sản phẩm và điều kiện hợp đồng; nếu có khác biệt trọng yếu thì phải loại trừ trước khi so sánh. Đáng chú ý, doanh nghiệp mua máy móc, thiết bị từ bên liên kết ở nước ngoài phải có tài liệu, chứng từ chứng minh giá mua tuân theo nguyên tắc giao dịch độc lập tại thời điểm mua — đối với thiết bị mới thì so sánh với giá hóa đơn bên liên kết mua từ bên độc lập, đối với thiết bị đã qua sử dụng thì phải xác định lại giá trị theo quy định về khấu hao tài sản cố định hiện hành. Kết quả điều chỉnh giá giao dịch liên kết được dùng làm giá tính thuế nhưng không được làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp ngân sách.

3. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định chi tiết hồ sơ xác định người phụ thuộc là con của người nộp thuế, áp dụng từ 01/7/2026. Hồ sơ cơ bản gồm giấy khai sinh (hoặc quyết định nhận con nuôi/nhận cha mẹ con tùy trường hợp) và thẻ căn cước của con (nếu đã được cấp); tùy từng trường hợp cụ thể – con riêng của vợ/chồng, con là người khuyết tật hoặc mất năng lực hành vi dân sự từ đủ 18 tuổi, hay con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề — người nộp thuế cần bổ sung thêm giấy tờ chứng minh tương ứng (giấy chứng nhận kết hôn, giấy xác nhận khuyết tật, thẻ sinh viên hoặc xác nhận của nhà trường).

Các loại thuế khác

Ngày 22/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương, có hiệu lực từ 05/9/2026, quy định về quyền tự do kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu: thương nhân Việt Nam không có vốn đầu tư nước ngoài được kinh doanh xuất nhập khẩu không phụ thuộc vào ngành, nghề đăng ký kinh doanh, trừ hàng hóa thuộc danh mục cấm hoặc tạm ngừng xuất nhập khẩu; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được trực tiếp hoặc ủy thác xuất khẩu sản phẩm do mình sản xuất và nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu phục vụ đúng mục tiêu dự án đầu tư đã đăng ký; còn thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam chỉ được hoạt động trong phạm vi quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu theo quy định hiện hành. Về đất đai, Nghị định 281/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 31/8/2026) bổ sung nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính: vợ và chồng cùng đứng tên quyền sử dụng đất được xử phạt như đối với một cá nhân, không nhân đôi mức phạt theo số người đứng tên.

Cập nhật quy định chủ sở hữu hưởng lợi và tăng mức phạt vi phạm thuế

Ngày 23/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp. Theo đó, chủ sở hữu hưởng lợi trước hết là cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% cổ phần có quyền biểu quyết trở lên; nhóm cá nhân có quan hệ gia đình hoặc theo hợp đồng cùng sở hữu đạt ngưỡng này cũng được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi. Đối với công ty hợp danh, tất cả thành viên hợp danh đều là chủ sở hữu hưởng lợi, không phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn. Nếu không có cá nhân nào đáp ứng tiêu chí sở hữu nêu trên, doanh nghiệp xác định chủ sở hữu hưởng lợi thông qua quyền kiểm soát thực tế (quyền bổ nhiệm/miễn nhiệm lãnh đạo, quyết định chính sách tài chính, tổ chức lại hoặc giải thể doanh nghiệp); nếu vẫn không xác định được, doanh nghiệp ghi nhận người quản lý có quyền hạn lớn nhất là chủ sở hữu hưởng lợi. Doanh nghiệp cần rà soát và cập nhật thông tin chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định mới này. Về xử phạt, ngày 21/7/2026 Chính phủ ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP bổ sung mức phạt đối với hành vi vi phạm cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin thuế quốc tế, dao động từ 10 triệu đến 100 triệu đồng tùy mức độ (chậm cung cấp, cung cấp không chính xác, hoặc không cung cấp/thông đồng che giấu thông tin).

Vấn đề khác

Chính phủ ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026) quy định mức phạt vi phạm về chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: mức phạt tính theo số lượng lao động bị vi phạm, dao động từ 5 triệu đồng (dưới 10 người lao động) đến 75 triệu đồng (từ 1.000 người lao động trở lên); riêng hành vi chậm đóng BHXH bị phạt tiền bằng 12–15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, tối đa không quá 75 triệu đồng. Doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động cần đặc biệt lưu ý tuân thủ thời hạn đóng BHXH để tránh mức phạt đáng kể này.

Minh bạch – Cập nhật – Đồng hành

Thông qua bản tin hàng tháng, ACAC không chỉ mang đến thông tin chính thống mà còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ tác động của chính sách, từ đó chủ động điều chỉnh chiến lược tài chính và quản trị rủi ro.

Chúng tôi tin rằng sự minh bạch, chuẩn mực và cập nhật kịp thời là nền tảng để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên hội nhập.

📄 Tài liệu đầy đủ: