English
Japanese
Chinese
Korean
ACAC ĐỒNG HÀNH CÙNG CỘNG ĐỒNG
Từ Tuân Thủ Đến Chiến Lược: Hành Trình ESG Cho Doanh Nghiệp SME
Ngày 09/9/2026, tại Trung tâm Hội nghị Almaz (Hà Nội), Tọa đàm chuyên đề “Bầu trời xanh: Tài sản chung của chúng ta” đã quy tụ đại diện Quỹ Vì tương lai xanh, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các chuyên gia từ Vinmec và VinUni, cộng đồng tình nguyện “Hà Nội Xanh”, cùng đông đảo doanh nghiệp, tổ chức thanh niên và sinh viên. Trong phần tham luận “Chia sẻ thực tiễn” của chương trình, bà Nguyễn Thị Mai Anh – Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Kiểm toán Anh (ACAC) – là đại diện doanh nghiệp duy nhất được mời trình bày, với chủ đề: “Từ tuân thủ đến chiến lược: Doanh nghiệp vừa và nhỏ nên bắt đầu hành trình ESG như thế nào?”
Với gần 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán, tư vấn thuế, tài chính, M&A và tư vấn chuyển đổi xanh cho các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI, bà Mai Anh mang đến tọa đàm một góc nhìn thực tế: ESG không phải là câu chuyện dành riêng cho doanh nghiệp lớn, mà là một hành trình mọi doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đều có thể – và cần bắt đầu ngay từ hôm nay.
Áp lực không còn là chuyện của tương lai
Mở đầu phần trình bày, bà Mai Anh chỉ ra ba mốc cho thấy các yêu cầu về môi trường đã chuyển từ khuyến khích sang bắt buộc, ở cả ba tuyến: thị trường xuất khẩu, khung pháp lý trong nước và thị trường vốn. Từ ngày 01/01/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu chính thức thu phí thật đối với hàng hóa xuất khẩu vào EU có phát thải kèm theo. Trong nước, theo Quyết định 42/2026, 2.441 cơ sở đã có tên trong danh mục bắt buộc kiểm kê khí nhà kính – không còn là lựa chọn tự nguyện. Song song đó, Nghị định 119/2025 mở đường cho thị trường carbon nội địa, tạo ra nơi giao dịch chính thức đầu tiên cho tín chỉ carbon tại Việt Nam.
“ESG là chi phí” – bẫy tư duy phổ biến nhất
Theo bà Mai Anh, rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp SME chần chừ với ESG không phải là thiếu nguồn lực, mà là một cách nghĩ: xem ESG như một khoản chi phải bỏ ra mà chưa rõ thu về được gì, nên luôn có lý do để hoãn lại – “để khi nào công ty lớn đã rồi tính”.
“ESG là chi phí” – câu bà Mai Anh cho biết mình nghe nhiều nhất khi trực tiếp đi tư vấn cho doanh nghiệp.
Để phản bác cách nghĩ này, bà dẫn chứng bằng một doanh nghiệp ngành điện đã dịch chuyển tư duy từ “chi phí” sang “đầu tư” nhờ tư vấn của ACAC: cùng một nền tảng ESG, doanh nghiệp này thu về bốn khoản lợi tức song song – doanh thu từ giảm phát thải, dòng vốn xanh quốc tế, hợp đồng với khách hàng toàn cầu và uy tín thị trường. Riêng khoản đầu tiên, doanh nghiệp đã bán thành công gần 700.000 chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), tương đương hơn 3,5 triệu tấn CO₂ phát thải giảm được ghi nhận – đồng thời trở thành một trong những doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên có Khung Tài chính Xanh được quốc tế chứng nhận, mở đường tiếp cận trái phiếu xanh và vay xanh với lãi suất ưu đãi.
Từ ví dụ này, bà Mai Anh nhấn mạnh sự khác biệt giữa hai lối tư duy: doanh nghiệp theo tư duy tuân thủ làm ESG “để không bị phạt”, báo cáo cho có và bị động chờ yêu cầu; doanh nghiệp theo tư duy chiến lược làm ESG “để giành lợi thế”, dùng dữ liệu để ra quyết định và chủ động dẫn dắt thị trường. Cùng một khoản đầu tư ban đầu, một bên chỉ tiêu tốn một lần, bên còn lại thu về lợi tức nhiều lần.
TGĐ ACAC Bà Nguyễn Thị Mai Anh chia sẻ tại Tọa đàm “Bầu Trời Xanh: Tài sản của chúng ta”
Bốn sai lầm phổ biến khi doanh nghiệp SME tiếp cận ESG
Từ thực tế tư vấn, bà Mai Anh chỉ ra bốn sai lầm khiến nhiều dự án ESG tại doanh nghiệp vừa và nhỏ không tạo ra giá trị, thậm chí “chết” ngay sau khi đơn vị tư vấn rời đi:
- Coi ESG là làm báo cáo cho đẹp – đối phó là chính, không gắn với giá trị kinh doanh nào.
- Chờ “đủ nguồn lực” mới bắt đầu – trong khi nguồn lực sẽ không bao giờ là đủ, còn cơ hội thị trường luôn có thời hạn.
- Làm dàn trải, không xác định trọng yếu – chạm vào mọi thứ một chút nhưng không đủ sâu ở bất kỳ đâu.
- Mua công nghệ hoặc thuê tư vấn trước khi có người nội bộ hiểu việc – khiến khoản đầu tư không được “hấp thụ” và duy trì sau khi dự án kết thúc.
Lộ trình 3 bước, không cần đầu tư lớn
Để doanh nghiệp SME có thể bắt đầu ngay mà không cần ngân sách lớn, bà Mai Anh đề xuất một lộ trình ba bước:
- Bước 1 – Đo (0–3 tháng): Kiểm kê nhanh ba dòng cơ bản – điện, nhiên liệu, rác thải – không cần phần mềm đắt tiền, chỉ cần số liệu thật. “Đo được thì quản được.”
- Bước 2 – Chọn (3–6 tháng): Xác định 2–3 vấn đề trọng yếu nhất với ngành của mình, làm sâu vài việc thay vì làm mỏng mọi việc.
- Bước 3 – Nâng (6–12 tháng): Biến hành động thành câu chuyện có bằng chứng – phục vụ gọi vốn, giữ khách hàng và xây dựng thương hiệu.
Bà lưu ý rằng chính công ty này cũng khởi đầu từ những bước cơ bản như vậy nhiều năm trước khi trở thành hình mẫu ESG được vinh danh tại Vietnam ESG Award 2025 – và đây là con đường mà mọi doanh nghiệp, không riêng doanh nghiệp lớn, đều có thể đi, miễn là bắt đầu đúng cách.
Bài học cốt lõi: công nghệ và vốn có thể mua, năng lực thì phải xây
Khép lại phần tham luận, bà Mai Anh đúc kết ba điểm: tư vấn bên ngoài có thể giúp khởi động một hệ thống ESG, nhưng chỉ đội ngũ nội bộ mới có thể vận hành nó mỗi ngày; giá trị thật sự nằm ở người hiểu ESG là tài sản chứ không phải chi phí – một nhân sự đọc được dữ liệu phát thải có thể mở ra cả vốn xanh lẫn đơn hàng; và khoản đầu tư rẻ nhất nhưng có đòn bẩy cao nhất trong toàn bộ hành trình chính là kiến thức.
Trên tinh thần đó, bà giới thiệu hệ sinh thái đồng hành của ACAC dành cho doanh nghiệp Việt: chương trình đào tạo Giám đốc Phát triển bền vững (CSO) giúp doanh nghiệp trang bị năng lực ESG ngay cho đội ngũ nội bộ, đi từ kiến thức nền tảng đến khả năng lập báo cáo theo chuẩn quốc tế, sẵn sàng cho kiểm toán và kiểm toán carbon; song song là dịch vụ tư vấn tuân thủ hạn ngạch phát thải (ETS), xây dựng và quản lý danh mục carbon, cùng kiểm toán carbon xuyên suốt từ kiểm kê khí nhà kính đến báo cáo ESG sẵn sàng cho vốn xanh và xuất khẩu.
“Chúng tôi không làm thay bạn, chúng tôi đồng hành để bạn có thể tự làm được.” – Nguyễn Thị Mai Anh, Tổng Giám đốc ACAC
Lời kết
Thông điệp xuyên suốt phần chia sẻ của bà Nguyễn Thị Mai Anh tại tọa đàm là một lời khẳng định rõ ràng: hành trình ESG của doanh nghiệp vừa và nhỏ không bắt đầu bằng một khoản chi, mà bằng một quyết định đầu tư – và quyết định đó không cần chờ đủ nguồn lực hay quy mô lớn, chỉ cần bắt đầu đúng thứ tự: đo trước, chọn đúng trọng tâm, rồi mới nâng tầm bằng bằng chứng cụ thể.
Với ACAC, đồng hành cùng doanh nghiệp qua từng bước của hành trình đó – từ đào tạo năng lực nội bộ đến tư vấn thực thi – chính là cách để bầu trời xanh không dừng lại ở một mục tiêu chung, mà trở thành một khoản đầu tư cụ thể mà mỗi doanh nghiệp có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.
Liên hệ ACAC để được tư vấn lộ trình ESG phù hợp với ngành và quy mô doanh nghiệp của bạn.